Mijn hond is drachtig, wat nu?

Als uw hond drachtig (zwanger) is en u heeft nog nooit eerder een nestje gehad, dan kan is dit artikel een goede voorbereiding op wat u kunt verwachten bij een geboorte.

De dracht

De gemiddelde lengte van de dracht bedraagt bij de hond ongeveer 63 dagen, maar kan variëren van 58 tot 67 dagen. Het is heel belangrijk dat u thuis de dekdatum goed noteert en uitrekent wanneer de teef is uitgeteld. Daarbij gaan we meestal uit van de 63ste dag.

Vaststellen van de dracht

Met behulp van een echo kan worden vastgesteld of de hond drachtig is. Dit kan vanaf de 24ste dag. Er kan dan een schatting worden gemaakt van het aantal pups, maar het exacte aantal is d.m.v. een echo nooit te bepalen.

Tegen het einde van de dracht kan meestal ook duidelijk gevoeld worden of een teef drachtig is of niet, eventueel kan er dan een röntgenfoto gemaakt worden, hiermee kan het aantal pups wel exact geteld worden.

Tekenen van een naderende bevalling

De betrouwbaarste manier om een naderende bevalling vast te stellen is de lichaamstemperatuur. Meestal daalt de temperatuur 24 uur voor de bevalling gemiddeld 1 graad.  De normale temperatuur van een hond is overigens 38.0-39.0 °C.  

Begin een aantal dagen voor de verwachte bevallingsdatum met 2 x daags rectaal temperaturen. Zodra u de daling waarneemt kunt u de bevalling ongeveer 12-24 uur later verwachten.

Onrust, graven en krabben (= nestbouwgedrag) zijn ook tekenen van een naderende partus. Sommige honden doen dit echter al een paar dagen voor de geboorte. Als de partus dichterbij komt, kan het zijn dat de frequentie van dit gedrag toeneemt.

Op de dag van de bevalling zelf heeft de teef vaak minder of zelfs geen eetlust. Ook plassen ze vaker. Heldere, slijmerige uitvloeiing is soms al 1 of 2 dagen voor de geboorte aanwezig. Ook gaan ze hijgen als gevolg van de hoge druk in de buik die ook op de longen drukt.

De bevalling

Als de teef gaat bevallen, is het belangrijk dat er rust in huis heerst! Teveel stress en drukte kan de bevalling aanzienlijk vertragen. Het is natuurlijk een spannende gebeurtenis, maar probeer altijd kalmte te bewaren. Zorg dat de hond een rustige plek heeft om te bevallen, schaf eventueel een werpkist aan.

Op het moment dat de teef zichtbaar begint te persen is de bevalling begonnen. De pups worden in kop- of stuitligging geboren.

  • Kopligging: eerst de kop of eerst de voorpootjes gevolgd door de kop.
  • Stuitligging: eerst de achterpootjes en soms eerst het kontje. Meestal kan een pup in stuitligging normaal geboren worden.

Geboorte van de pups

Op de eerste pup wordt in de regel wat langer geperst (15-45 minuten). Als de pup naar buiten komt, zit hij soms nog in het vruchtvlies. Meestal zal de teef het vlies stukbijten en eraf likken. Indien dit niet snel genoeg gedaan wordt, is het belangrijk dat u zelf de vliezen verwijderd, beginnend bij de kop.  Het schoonlikken van de pups door de teef bevordert de ademhaling.

De navelstreng moet, indien de teef deze niet heeft stukgebeten, worden afgescheurd vrij ver van de buik. Het is goed om de navel te ontsmetten met een niet-irriterend middel, bijvoorbeeld met Betadine.

De tijd die ligt tussen de geboorte van twee opeenvolgende pups wordt “tussenpuptijd” genoemd. De gemiddelde tussenpuptijd bedraagt 3 kwartier (45 minuten). Deze tijd kan behoorlijk variëren. De tussenpuptijd bedraagt minimaal enkele minuten. Als de teef niet perst, dan is het niet erg als er na 4 of 5 kwartier nog steeds geen pup is geboren.

Sommige teven, die al vaker een nestje hebben gehad, zijn soms zo rustig dat ze tijdens de bevalling in slaap vallen. Dit is helemaal niet erg. Op het moment dat de teef wel aan het persen is, dan moet er na een half uur – drie kwartier toch wel een pup geboren zijn.

Wanneer moet u de dierenarts bellen tijdens een bevalling:

  • Als de teef al een half uur krachtig aan het persen is zonder dat er een pup is geboren (bij de eerste pup geldt 3 kwartier krachtig persen)
  • Als de teef 1 à 2 uur af en toe perst maar er niets lijkt te gebeuren
  • Als de teef na de geboorte van de laatste pup al 2 uur niet meer heeft geperst, terwijl er nog meer pups inzitten (indien er een echo/röntgenfoto is gemaakt)
  • Als de teef niet perst en er wel groenige uitvloeiing is

De periode na de bevalling

Als eerste is het belangrijk om te kijken of de teef melk geeft. Dit doet u door zachtjes aan de tepels te trekken. Komt er witte of witgelige melk uit, dan is dit goed. Is dit niet het geval, dan is het belangrijk dat u contact opneemt met uw dierenarts. Deze kan dan een injectie geven om de melkproductie op te wekken.

Zorg dat de pups goed warm blijven, door een warmtelamp boven het nest te hangen. De omgevingstemperatuur moet de eerste weken 24-27 °C bedragen. Controleer m.b.v. een thermometer de temperatuur in de werpkist. De lamp mag ook zeker niet te kort boven de pups hangen.

Direct na de bevalling worden alle pups gewogen. De pups moeten vervolgens iedere dag gewogen worden. In principe moet het gewicht van de pups iedere dag toenemen. De eerste dag na de bevalling kan een pup soms wat lichter zijn dan de dag ervoor. Belangrijk is dat er de dag erna wel weer een stijging is waargenomen in het gewicht. Is de pup de tweede dag ook lichter, of op hetzelfde gewicht, dan kan er iets aan de hand zijn, bijvoorbeeld te weinig melkgift door de teef of te weinig zuigreflex bij de pup(s). Het kan dan soms nodig zijn om een pup bij te gaan voeden met kunstmelk.

Wanneer moet u de dierenarts bellen na de bevalling:

  • Als de teef krampen of spiertrillingen heeft (dit duidt meestal op calciumtekort)
  • Als de pups niet drinken
  • Als het gewicht van de pups niet toeneemt/blijft afnemen
  • Als er pups doodgaan
  • Als de teef de pups niet accepteert

Ontwormen, ontvlooien, voeding en inenten

Pups moeten vaak ontwormd worden. Wij adviseren om dit te doen op 2, 4, 6 en 8 weken leeftijd.  Daarna maandelijks ontwormen tot een leeftijd van 6 maanden. Het beste kunt u de moederhond in ditzelfde schema mee ontwormen.

De pups mogen al vanaf de leeftijd van 2 weken behandeld worden met Frontline-spray tegen vlooien. Als er al eerder sprake is van een vlooienprobleem, mag dit zelfs al direct na de geboorte!

Vanaf de leeftijd van 3 weken kunnen de pups al vast voedsel beginnen te eten. In eerste instantie krijgen ze geweekte puppybrokjes in water, maar al snel kunnen ze ook de droge brokjes eten. Voor de teef is het belangrijk dat ze tijdens de periode dat ze de pups zoogt, goede kwaliteit puppyvoer krijgt, om haar energielevel op peil te houden. 2 weken voor de bevalling mag al begonnen worden met het geven van puppyvoer.

Pups krijgen hun puppyentingen op de leeftijd van 6, 9 en 12 weken. De eerste vaccinatie krijgen ze dus nog bij de fokker, de overige 2 entingen krijgen ze bij de nieuwe eigenaar. Vanaf de leeftijd van 7-8 weken mogen de pups naar de nieuwe eigenaar.