Tandproblemen bij konijnen en knaagdieren

Gebitsafwijkingen bij konijnen en knaagdieren

Tanden van konijnen en knaagdieren groeien, in tegenstelling tot bij andere zoogdieren, gedurende het hele leven door. Vooral bij dwergkonijnen komen veel tandproblemen voor. Tandafwijkingen zijn slechts deels erfelijk bepaald, de meeste problemen ontstaan door een verkeerde voeding. Door het eten van ruwvoer zoals hooi en groenvoer, slijten de tanden af. Verkeerde voeding met weinig vezels veroorzaakt ernstige gebitsproblemen: Doordat de tanden niet kunnen slijten, groeien ze steeds verder door.

                                                   

Normale snijtanden konijn                            Doorgroeiende snijtanden konijn

Zowel de snijtanden als de kiezen kunnen problemen opleveren. Als de snijtanden te ver doorgroeien, ontstaan zogenaamde ‘olifantstanden’. Dit veroorzaakt verwondingen en problemen met eten.

                                              

Olifantstanden bij een cavia                         Olifantstanden bij een konijn                         

Een ander veelvoorkomend probleem is haken op de kiezen. Deze ontstaan door het onregelmatig afslijten van de kiezen.

                                                    

                     Haken op de kiezen prikken in de wangen en in de tong

De scherpe haken prikken in de tong en in de wangen. De pijn die hierdoor ontstaat, kan ervoor zorgen dat het konijn of knaagdier stopt met eten. Dit is een spoedgeval! Een konijn of knaagdier kan absoluut niet vasten, u dient in dit geval dan ook direct contact op te nemen met uw dierenarts.

Controleer ook regelmatig de randen van de onderkaak bij konijnen en knaagdieren. Doorgroeiende kieswortels zijn voelbaar als bultjes op de rand van de onderkaak. Hierdoor kunnen op den duur kaakabcessen ontstaan.

Hoe merk je dat een konijn of knaagdier last heeft van zijn tanden?

  • verminderde eetlust tot zelfs helemaal geen eetlust meer
  • minder ontlasting, tot helemaal geen ontlasting meer
  • diarree
  • knarsetanden, dit is een uiting van pijn
  • het dier is opvallend rustig
  • soms kan men het buikje horen borrelen
  • een ziek dier voelt vaak koud aan
  • het dier vermagerd

In al deze gevallen dient contact opgenomen te worden met de dierenarts. Soms merkt men alleen dat het dier vermagerd, ondanks een (schijnbaar) normale eetlust en normaal gedrag. Het is dan ook verstandig om een konijn of knaagdier iedere maand te wegen.

Preventie van tandproblemen

Het allerbelangrijkste is dat het konijn of knaagdier van jongsaf aan goed voer krijgt!

Dit wil zeggen voeding met veel vezels, met andere woorden veel hooi en groenvoer. Het is een misverstand dat konijnen en knaagdieren diarree krijgen van groenvoer. Wel is het zo dat men ze altijd geleidelijk aan moet laten wennen aan een nieuw soort groenvoer. Geef dan ook altijd eerst kleine beetjes.

De meeste commerciële (gemengde) konijnenvoeders die op dit moment verkrijgbaar zijn, bevatten teveel eiwitten en koolhydraten. Deze voeders zijn oorspronkelijk bedoeld voor slachtkonijnen en niet voor huiskonijnen! De dieren eten vaak alleen de stukjes die ze lekker vinden en laten de rest liggen. Bovendien kan een overmaat aan koolhydraten diarree veroorzaken.

Knaagstenen hebben geen enkel effect op het slijten van de tanden bij konijnen en knaagdieren! Bovendien bevatten ze vaak veel calcium, waardoor blaasstenen kunnen ontstaan.

Welk voer is NIET geschikt?

  • Gemengd voer                                         
  • Maïs
  • Brood                                                        
  • IJsbergsla
  • Snoepjes                                                 
  • Uien
  • Koolsoorten

Welk soort voer is WEL geschikt?

  • Hooi                                                          
  • Peer
  • Komkommer                                             
  • Appel
  • Witlof                                                         
  • Banaan
  • Wortel + wortelloof                                 
  • Alle soorten kruiden
  • Paardenbloemen                                      
  • enz..

Daarnaast is er een speciaal voer op de markt: Suprême Science Selective®. Dit voer bevat probiotica om de maagdarmflora te optimaliseren. Door de speciale structuur van de brokjes slijten de kiezen beter. Het bevat hoofdzakelijk vezels en veel minder energie dan andere voeders. Voor konijnen en knaagdieren met tandproblemen kan dit voer ervoor zorgen dat gebitsbehandelingen minder vaak nodig zijn.

Gebitsbehandeling

Doorgroeiende snijtanden moeten worden afgeslepen. Meestal is hiervoor een klein roesje nodig. In principe mogen de snijtanden niet geknipt worden. Knippen veroorzaakt veel pijn en de tanden kunnen splijten, met ontsteking van de wortels als gevolg.

Bij chronische problemen kunnen de snijtanden ook verwijderd worden. Dit gebeurt natuurlijk wel onder algehele narcose. Een konijn kan prima leven zonder snijtanden, het groenvoer moet dan alleen in iets kleinere stukjes aangeboden worden. Op termijn is dit meestal een duurzamere oplossing.

Haken op de kiezen moeten wel altijd onder sedatie behandeld worden. Er wordt een mond- en wangsperder ingebracht. Hierdoor worden de kiezen veel beter zichtbaar. Dit kan men niet doen bij een wakker dier, door het bijten op de klem kan het kaakgewricht blijvend beschadigd raken.

De kiezen worden met een speciale boor bijgeslepen, zodat alle haken weg zijn. Door de blijvende verkeerde stand van de kiezen, komen de haken na verloop van tijd meestal weer terug. Hoe vaak er behandelt moet worden, verschild per konijn. D.m.v. goede voeding kunt u de frequentie van bezoekjes aan de dierenarts beperken.

Tenslotte

Onderschat het belang van een goede voeding voor konijnen en knaagdieren niet. Door een goede voeding kan een hele hoop ellende voorkomen worden!

Mocht u naar aanleiding van dit artikel nog vragen hebben, aarzel dan niet om contact met ons op te nemen!